Archives for category: Sin categoría

Un dos divertimentos da entrega, que xa nomeara en algunha entrada anterior, foi o pequeno xogo – construción de cada tipo de lote. Este pequeno xogo permitirá que cada unha das familias poidan ver con estes debuxos de cartón onde se sitúan cada unha das arquitecturas domésticas.

Dentro de cada lote hai tres edificacións diferentes: a vivenda, a cociña e a latrina; máis a pila que é o lugar onde chega a auga entubada, e os espazos de horta e animais. Dentro de cada lote a vivenda adquire unha orientación N-S permitindo que os ventos dominantes a atravesen e deixando os dormitorios ao leste. A cociña – comedor encóntranse nun espazo próximo pero separada da vivenda debido aos fumes e o calor producido neste espazo. A latrina encóntrase sempre na parte posterior do lote entre o espazo dos animais e o espazo de horta.

A localización de todos estes espazos nos cinco tipos de lotes diferentes quedan marcados nun pequeno folleto, de papel vexetal cosido, con formato semellante aos planos ( 42 x 42 cm). Estes planos encóntranse nun pequeno sobre debaixo da caixa de maquetas a escala 1:50. Enriba de cada un dos modelos de lote poden chegar a construír a organización do lote coa axuda dunhas pequenas maquetas a escala 1:150 que se encontran nunha caixa aparte.

Na caixa hai unha maqueta de cada tipo de arquitectura doméstica: tres vivendas diferentes na que se modifican a posición dos corredores, dous tipos de cociñas na que se diferencian os espazos de almacenaxe, e a latrina. Cada un ten o seu espazo na caixa, e as maquetas das cociñas e das vivendas pódenselle quitar as cubertas para ver a compartimentación interior.

Esta localización de todas as pezas da arquitectura doméstica permite ver a relación entre os diferentes espazos, así como a soleada e as alturas das edificacións entre elas. Neste esquema de situación non se teñen en conta as curvas de nivel, nin a pendente de cada lote.

Uno de los divertimentos de la entrega, que ya había nombrado en alguna entrada anterior, fue el pequeño juego – construcción de cada tipo de lote. Este pequeño juego permitirá que cada una de las familias puedan ver con estos dibujos de cartón donde se sitúan cada una de las arquitecturas domésticas.

Dentro de cada lote hay tres edificaciones diferentes: la vivienda, la cocina y la letrina; más la pila que es el lugar donde llega el agua entubada, y los espacios de huerta y animales. Dentro de cada lote la vivienda adquiere una orientación N-S permitiendo que los vientos dominantes la atraviesen y dejando los dormitorios al este. La cocina – comedor se encuentran en un espacio próximo pero separada de la vivienda debido a los humos y el calor producido en este espacio. La letrina se encuentra siempre en la parte posterior del lote entre el espacio de los animales y el espacio de huerta.

La localización de todos estos espacios en los cinco tipos de lotes diferentes quedan marcados en un pequeño folleto, de papel vegetal cosido, con formato semejante a los planos (42 x 42 cm). Estos planos se encuentran en uno pequeño sobre debajo de la caja de maquetas la escala 1:50. Encima de cada uno de los modelos de lote pueden llegar a construir la organización del lote con la ayuda de unas pequeñas maquetas a escala 1:150 que se encuentran en una caja aparte.

En la caja hay una maqueta de cada tipo de arquitectura doméstica: tres viviendas diferentes en la que se modifican la posición de los corredores, dos tipos de cocinas en la que se diferencian los espacios de almacenaje, y la letrina. Cada uno tiene su espacio en la caja, y las maquetas de las cocinas y de las viviendas pueden quitársele las cubiertas para ver la compartimentación interior.

Esta localización de todas las piezas de la arquitectura doméstica permite ver la relación entre los diferentes espacios, así como el soleamiento y las alturas de las edificaciones entre ellas. En este esquema de situación no se tienen en cuenta las curvas de nivel, ni la pendiente de cada lote.


 

Todo comezou fai tres anos, cando desde a coordinación de PFC puxéronse en contacto con Arquitectos Sen Fronteiras para poder presentar un proxecto de cooperación. Eu de aquelas estaba rematando cuarto curso, e ilusionábame moito a posibilidade de facer o meu Proxecto Fin de Carreira con un tema de cooperación, despois de leva colaborando con Arquitectos Sen Fronteiras os dous últimos anos.

O tema foi collendo forma ata presentarse a comunidade de María do Mar, sendo necesario a construción de 71 vivendas e os equipamentos correspondentes a unha comunidade de este tipo.

Daquelas axudara a preparar a presentación para presentar o tema, o 16 de outubro de 2009, a Lara e Adrián, compañeiros de Arquitectos Sen Fronteiras que estaban traballando en Guatemala. Eu daquelas pouco coñecía de Guatemala, xa que a pesar de levar colaborando con Arquitectos sen Fronteiras, sempre fora en temas relacionados coa cidade de A Coruña. Aquela presentación foi moi desalentadora para toda a xente que alí acudiu, saíndo problemas que nos xusto antes de entrar a presentación descoñecíamos.

A pesar de aquel pequeno tropezo a cousa seguiu para adiante, e mentres eu apuraba por rematar as materias e poder comezar co tema proposta, empezou a presentar xente máis ou menos coñecida, xa que algúns pasaranse por Arquitectos Sen Fronteiras para preguntar dubidas concretas e outros preguntáranme a min directamente. Todos os resultados foron moi interesantes e ademais da elaboración dun Proxecto Fin de Carreira mostraba a labor de investigación levada a cabo por todos eles.

Eu rematei todo e era o momento de comezar o proxecto, unha tarefa difícil o de comezar algo. Despois de falar con Juan, e que me aceptase como titorando, empecei a investigar máis a fondo sobre tecnoloxías apropiadas para levar un proxecto de esas características. Por aquelas fechas xurdirá a posibilidade de presentar un proxecto de investigación no terceiro mundo, a través dunha convocatoria da Oficina de Cooperación e Voluntariado da Universidade da Coruña. Cos datos aportados por Lara e Adrián, decidimos presentarnos desde Arquitectos Sen Fronteiras e liderando a investigación Cristina García Fontán. Esa investigación que versaba sobre a construción con materiais plásticos de refugallo, incluía unha estancia de 9 semanas para dúas persoas en Guatemala, onde se construiría un equipamento comunitario coa técnica aprendida.

Tivemos a sorte que nos concederon o proxecto de investigación, entón nese momento o meu traballo no PFC estancouse, xa que preferín esperar a coñecer a realidade de primeira man. Primeiro organizamos durante o comezo do ano 2011, a investigación dos sistemas de construción con botellas de PET que despois contrastaríamos no terreo.

Con todo máis ou menos listo marchamos Carolina e eu a Guatemala durante ese tempo para contrastar a viabilidade de facer un proxecto de estas características. Parte de esta viaxe se pode consultar nos Anexos “Diario dunha viaxe a outro continente” (texto incompleto escrito durante a viaxe para ter a todos os coñecidos ao tanto das miñas aventuras).

A volta en xuño do 2011 era o momento de poñerse a sacar adiante todo o coñecemento adquirido en 2 meses no terreo, e empezar a “construír” o meu PFC. O principio foi duro pero pouco a pouco empezou a coller ritmo ata ter bastante material producido que non sabía como ensinarllos aos amigos.

A principios de decembro do 2011, despois de que varia xente ,que non se encontraba en Coruña por estar de Erasmus, me preguntara de cómo marchaba o meu PFC; decidín utilizar a mesma estratexia que había utilizado cando estivera en Guatemala. Creei un álbum nas redes sociais e empecei a subir unha imaxe por día do que tiña elaborado para que a xente puidera seguir o progreso.

Despois de ver os problemas de publicar só imaxes, e vendo necesario contar algo máis “a teoría” do proxecto; vía a necesidade de crear un blogue. Foi nese momento, a mediados de xaneiro, cando coñecín #pfccommons; unha plataforma onde poder compartir o proxecto fin de carreira, tanto se estivera en marcha; ou xa rematado. Ademais seguía a mesma mentalidade de un plataforma, que desenvolvemos na Escola de Arquitectura de A Coruña xa facía tres anos como a Wikietsac. A idea da creación deste blogue era continuar contando, esta vez máis enfocado ás ideas que ás imaxes, sobre o que estaba a  traballar.

O coñecer esta plataforma xunto con arquitecturapfc.es, permitiume coñecer outra xente que estaba a desenvolver o proxecto noutras escolas e ver o seu traballo. Foi neste deambular pola rede cando din co blogue de Blanca, alumna da escola de Sevilla co PFC sobre a construción de vivenda compartida e artesanía. Unha das entradas que daquela me pareceran máis útiles para o meu proxecto foi artigo de Juan Luís Trillo de Leyva; “Cómo se hace un proyecto fin de carrera”. Isto permitiume reflexionar sobre o qué estaba facendo, cómo e para qué. Cando comezará o proxecto buscaba un tema no que puidera sentirme a gusto con él, e poderme divertir. Facer este proxecto implica coñecer e valorar outra cultura como a maia, con todo o traballo que iso implica; pero facelo dunha maneira entretida fai que o traballo sexa máis agradable e afastámonos da actividade insufrible na que se pode converter un proxecto que se demora no tempo (como comentaba Juan Luís Trillo, o proxecto debe durar entre 3 meses e un ano). “Todo o que se fai ben é divertido e encontra a recompensa dun aprendizaxe; polo contrario o atolondramento ou a toma de atallos é unha fonte continua de desgustos”.

Todo comenzó hace tres años, cuando desde la coordinación de PFC se pusieron en contacto con Arquitectos Sien Fronteras para poder presentar un proyecto de cooperación. Yo de aquellas estaba terminando cuarto curso, y me ilusionaba mucho la posibilidad de hacer mi Proyecto Fin de Carrera con un tema de cooperación, después de leva colaborando con Arquitectos Sin Fronteras los dos últimos años.

El tema fue cogiendo forma hasta que se presente la comunidad de María do Mar, siendo necesario la construcción de 71 viviendas y los equipamientos correspondientes a una comunidad de este tipo.

De aquellas había ayudado a preparar la presentación para presentar el tema, el 16 de octubre de 2009, a Lara y Adrián, compañeros de Arquitectos Sin Fronteras que estaban trabajando en Guatemala. Yo de aquellas poco conocía de Guatemala, ya que a pesar de llevar colaborando con Arquitectos sin Fronteras, siempre había ido en temas relacionados con la ciudad de A Coruña. Aquella presentación fue muy desalentadora para toda la gente que allí acudió, saliendo problemas que nos justo antes de entrar la presentación me los desconocía.

A pesar de aquel pequeño tropiezo la cosa siguió para adelante, y mientras yo apuraba por terminar las materias y poder comenzar con el tema propuesta, empezó a presentar gente más o menos conocida, ya que algunos se pasarán por Arquitectos Sin Fronteras para preguntar dudas concretas y otros me habían preguntado directamente. Todos los resultados fueron muy interesantes y además de la elaboración de un Proyecto Fin de Carrera mostraba a cometido de investigación llevada cabo por todos ellos.

Yo lo terminé todo y era el momento de comenzar el proyecto, una tarea difícil lo de comenzar algo. Después de hablar con Juan, y que me aceptara como utorando, empecé a investigar más a fondo sobre tecnologías apropiadas para llevar un proyecto de esas características. Por aquellas cascadas surgirá la posibilidad de presentar un proyecto de investigación en el tercer mundo, a través de una convocatoria de la Oficina de Cooperación y Voluntariado de la Universidad de la Coruña. Con los datos aportados por Lara y Adrián, decidimos presentarnos desde Arquitectos Sin Fronteras y liderando la investigación Cristina García Fontán. Esa investigación que versaba sobre la construcción con materiales plásticos de desperdicio, incluía una estancia de 9 semanas para dos personas en Guatemala, donde se construiría un equipamiento comunitario con la técnica aprendida.

Tuvimos la suerte que nos concedieron el proyecto de investigación, entonces en ese momento mi trabajo en el PFC se estancó, ya que preferí esperar a conocer la realidad de primera mano. Primero organizamos durante el comienzo del año 2011, la investigación de los sistemas de construcción con botellas de PET, que después me los contrastaría en el terreno.

Con todo más o menos listo marchamos Carolina y yo a Guatemala durante ese tiempo para contrastar la viabilidad de hacer un proyecto de estas características. Parte de este viaje se puede consultar en los Anexos «Diario de un viaje a otro continente» (texto incompleto escrito durante el viaje para tener todos los conocidos al tanto de mis aventuras).


La vuelta en junio del 2011 era el momento de que ponga a sacarse adelante todo el conocimiento adquirido en 2 meses en el terreno, y empezar a «construir» mi PFC. El principio fue duro pero poco a poco empezó a coger ritmo hasta tener bastante material producido que no sabía cómo enseñárselos a los amigos.

A principios de diciembre del 2011, después de que varia gente  que no se encontraba en Coruña por estar de Erasmus, me había preguntado de cómo marchaba mi PFC; decidí utilizar la misma estrategia que había utilizado cuando había estado en Guatemala. Creé un álbum en las redes sociales y empecé a subir una imagen por día del que había elaborado para que la gente pudiera seguir el progreso.

Después de ver los problemas de publicar solo imágenes, y viendo necesario contar algo más «la teoría» del proyecto; vía la necesidad de crear un blog. Fue en ese momento, a mediados de enero, cuando conocí #pfccommons; un andén donde poder compartir el proyecto fin de carrera, tanto se había estado en marcha; o ya terminado. Además seguía la misma mentalidad de uno andén, que desarrollamos en la Escuela de Arquitectura de A Coruña ya hacía tres años como la Wikietsac. La idea de la creación de este blog era continuar contando, esta vez más enfocado a las ideas que a las imágenes, sobre lo que estaba trabajando.

El conocer este andén junto con arquitecturapfc.es, me permitió conocer a otra gente que estaba desarrollando el proyecto en otras escuelas y ver su trabajo. Fue en este deambular por la red cuando dicen con el blog de Blanca, alumna de la escuela de Sevilla con el PFC sobre la construcción de vivienda compartida y artesanía. Una de las entradas que a la sazón me habían parecido más útiles para mi proyecto fue artículo de Juan Luís Trillo de Leyva; «Cómo se hace un proyecto fin de carrera». Esto me permitió reflexionar sobre el qué estaba haciendo, cómo y para qué. Cuando comenzará el proyecto buscaba un tema en lo que había podido sentirme a gusto con él, y poder divertirme. Hacer este proyecto implica conocer y valorar otra cultura como la maya, con todo el trabajo que eso implica; pero hacerlo de una manera entretenida hace que el trabajo sea más agradable y nos alejamos de la actividad insufrible en la que se puede convertir un proyecto que se demora en el tiempo (como comentaba Juan Luís Trillo, el proyecto debe durar entre 3 meses y un año). «Todo el que se hace bien es divertido y encuentra la recompensa de uno aprendizaje; por el contrario el atolondramiento o la toma de atajos es una fuente continua de disgustos».

 

A utilización do blogue como ferramenta de comunicación dun proxecto arquitectónico nos nosos tempo é algo necesario e imprescindibel. Ademais de dotar de visibilidade a un proxecto da envergadura dun fin de carreira, sirve como ferramenta de contraste coa opinión dos amigos e compañeiros. Na actualidade o internet é unha ferramenta indispensable para a maioría da poboación, incluíndo os países en vías de desenvolvemento, facendo que información coma esta poidan chegar máis lonxe do imaxinado nun primeiro momento.

Iniciativas colaborativas como Inteligencias Colectivas, na que a maioría de persoas que fabrican útiles comparten e melloran as tecnoloxías empregadas, son algunhas das novas portas cara o futuro. Esta é a etapa na que nos toca vivir, na que o traballo xa non será individual e propio (abolindo a antiga forma de traballo nos estudios unipersonais), senón que buscaremos un traballo multidisciplinar e colaborativo. A autoría perderá importancia a favor dunha mellora colectiva do traballo, e facilitando que estas tecnoloxías sexan apropiadas para a xente do lugar. A utilización de materiais locais, técnicas propias melloradas, a capacitación das persoas para que sexan eles os que realicen as obras e coñezan a forma de facelo para posteriores melloras.

O traballo en rede, e a través da rede, é o futuro na arquitectura, e moito máis na arquitectura social. Isto xéranos unha avaliación constante por outras persoas que puideron xa ter resultados en traballos semellantes, facendo que as melloras realícense dunha maneira case automática.

Todos estes cambios estanse a dar a unha gran velocidade, facendo que as novas xeracións estean cada vez máis adaptadas a eles, e saiban cómo adaptarse dunha maneira case automática. Nesta época de crise, todo este coñecemento será o que nos permitirá encontrar a nosa saída.

La utilización del blog como herramienta de comunicación de un proyecto arquitectónico en los nuestros tiempo es algo necesario y imprescindible. Además de dotar de visibilidad a un proyecto de la envergadura de un fin de carrera, sirve como herramienta de contraste con la opinión de los amigos y compañeros. En la actualidad internet es una herramienta indispensable para la mayoría de la población, incluyendo los países en vías de desarrollo, haciendo qué información como esta puedan llegar más lejos de lo imaginado en un primer momento.

Iniciativas colaborativas como Inteligencias Colectivas, en la que la mayoría de personas que fabrican útiles comparten y mejoran las tecnologías empleadas, son algunas de las nuevas puertas hacia el futuro. Esta es la etapa en la que nos toca vivir, en la que el trabajo ya no será individual y propio (aboliendo la antigua forma de trabajo en los estudios unipersonales), sino que buscaremos un trabajo multidisciplinar y colaborativo. La autoría perderá importancia a favor de una mejora colectiva del trabajo, y facilitando que estas tecnologías sean apropiadas para la gente del lugar. La utilización de materiales locales, técnicas propias mejoradas, la capacitación de las personas para que sean ellos los que realicen las obras y conozcan la forma de hacerlo para posteriores mejoras.

El trabajo en red, y a través de la red, es el futuro en la arquitectura, y mucho más en la arquitectura social. Esto nos genera una evaluación constante por otras personas que pudieron tener ya resultados en trabajos semejantes, haciendo que las mejoras se realicen de una manera casi automática.

Todos estos cambios están dándose a una gran velocidad, haciendo que las nuevas generaciones estén cada vez más adaptadas a ellos, y sepan cómo adaptarse de una manera casi automática. En esta época de crisis, todo este conocimiento será el que nos permitirá encontrar nuestra salida.

 

 

Un dos primeiros temas a tratar para empezar o proxecto nun lugar diferente ao propio; é soltar todos os prexuízos culturais e técnicos e intentar aprender da cultura do lugar e das súas xentes. Un texto bastante interesante para abrirnos a mente, e deixar de pensar que a nosa cultura é única, é a escolma de discursos do xefe samoano Tuiavii de Tiavea dirixe a súa xente tras un viaxe por Europa.  O libro de Los Papalagi, cóntanos en 11 discursos moitos dos temas confusos e posibles ameazas á cultura samoana.

Despois de intentar quitar os prexuízos culturais europeos; empecei a coñecer a cultura maia da poboación que vive nas comunidades de Retalhuleu. A pesares de ser grupos culturais diferentes (mam, quichés, kakchikeles, …), todos parten da antiga cultura maia precolombina. Naquela época a poboación maia era a única que existía nas terras guatemaltecas, e tiñan todo o poder, na actualidade conservasen parte das construcións das grandes cidades do imperio maia como Tikal o Takalic Abaj.

A maioría dos grupos maias conservan o seu idioma, diferente en cada grupo; a súa vestimenta, sobre todo as mulleres; a música, fundamentada sobre todo na marimba; a tradición, co respeto e defensa da Nai Terra; … Moitas destes factores culturais están sendo ameazados desde a Invasión española, xa que coa idea de culturizar a poboación impúxose a cultura hispana e degradouse a cultura maia, menosprezando á poboación socialmente.

Na actualidade parte da poboación maia contan coa ensinanza no seu propio idioma e co acceso ás novas tecnoloxías; intentando salvar a discriminación existente. Toda a tradición baséase na cosmovisión que se encontra no “Popol Vuh” ; como exemplo está o calendario maia, que se conforma por 20 nauales diferentes e os números ata o 13.

Os elementos principais son a auga, terra, lume e o aire. Estes elementos aparecen reflexados na cruz cósmica que está formada por unha matriz de 3 x 3 e catro elementos que tamén marcan os puntos cardinais. Na cruz cos distintas cores móstranse unhas referencias:

– o verde fai referencia á terra

– o azul ao ceo

– o vermello ao leste é o lugar por onde sae o sol, fai referencia ao sangue, ao millo vermello e o frijol

– o amarelo ao sur e tamén á cor da pel

– o negro situado ao oeste, fai referencia a morte e ao descanso e a escuridade

– o branco ao norte, referenciado a saída do vento e as nubes; tamén aos dentes e parte dos ollos

 

Uno de los primeros temas a tratar para empezar el proyecto en un lugar diferente al propio; es perder todos los prejuicios culturales y técnicos e intentar aprender de la cultura del lugar y de sus gentes. Un texto bastante interesante para abrirnos la mente, y dejar de pensar que  nuestra cultura es única, es el recopilatorio de los discursos del jefe samoano Tuiavii de Tiavea dirige a su gente tras un viaje por Europa.  El libro de Los Papalagi,  nos cuenta en 11 discursos muchos de los temas confusos y posibles amenazas a la cultura samoana.

Después de intentar quitar estos prejuicios culturales europeos; empecé a conocer la cultura maya de la población que vive en las comunidades de Retalhuleu. A pesares de ser grupos culturales diferentes (mam, quichés, kakchikeles, …), todos parten de la antigua cultura maya precolombina. En aquella época la población maya era la única que existía en las tierras guatemaltecas, y tenían todo el poder, en la actualidad conservasen parte de las construcciones de las grandes ciudades del imperio maya como Tikal o Takalic Abaj.

La mayoría de los grupos mayas conservan su idioma, diferente en cada grupo; su vestimenta, sobre todo las mujeres; la música, fundamentada sobre todo en la marimba; la tradición, con el  respeto y la defensa de la Madre Tierra; … Muchos de estos factores culturales están siendo amenazados desde la Invasión española, ya que con la idea de culturizar la población se impuso la cultura hispana y se degrado la cultura maya, menospreciando a la población socialmente.

En la actualidad parte de la población maya cuentan con la enseñanza en su propio idioma y con el acceso a las nuevas tecnologías; intentando salvar la discriminación existente. Toda la tradición se basa en la cosmovisión que se encuentra en el “Popol Vuh”; como ejemplo está el calendario maya, que se conforma por 20 nahuales diferentes e os números ata o 13.

Los elementos principales son el agua, tierra, fuego y el aire. Estos elementos aparecen reflejados en la cruz cósmica que está formada por una matriz de 3 x 3 y cuatro elementos que también marcan los puntos cardinales. En la cruz con los distintos colores se muestran unas referencias:

– el verde hace referencia a la tierra

– el azul al cielo

– el rojo al este es el lugar por donde sale el sol, hace referencia al sangre, al maíz rojo y el frijol

– el amarillo al sur es  también el color de la piel

– el negro situado al oeste, hace referencia a la muerte y al descanso y la oscuridad

– el blanco al norte, referenciado a la salida del viento y las nubes; también a los dientes y parte de los ojos